Page 36 - 56

DOSYAKONUSU
Yenilenebilir ve Temiz Enerji

YENİLENEBİLİR VE

TEMİZ ENERJİ

Dr. Öğretim Üyesi Gül Nihal GÜĞÜL
SÜ Yenilenebilir ve Temiz Enerji Uyg. ve Arş.Merkezi Müdür Yardımcısı

Enerji terimi hakkında tam olarak ne anlıyo- mürle çalışan bir elektrik santralinde kömür
ruz? Belki ünlü bir ağızdan enerji tanımı bize yakılır. Buharın basıncı elektrik enerjisi sant-
yardımcı olur. Max Planck (kuantum fiziğinin ralinin çıkışında bir jeneratörü çalıştırmak için
kurucusu: 1858–1947) bu soruyu şu şekilde kullanılır. Bu enerjiye ikincil enerji denir. Bu
cevaplıyor: Enerji, bir sistemin dış etkilere (ör- işlem zinciri, nispeten yüksek dönüşüm kayıp-
neğin, ısı, ışık) karşı dayanma yeteneğidir. Bir larıyla ilişkilidir. Enerjinin bir eve taşınmasında
sistemin enerjisi, işin eklenmesi veya aktarıl- ise kablolarda ve trafo istasyonlarında kayıplar
masıyla değiştirilebilir. Başka bir deyişle, enerji oluşur. Bunlar, dağıtım kayıpları altında top-
depolanan iştir.
lanır. Nihai enerji ise son kullanıcıya ulaşan
Enerji tipik olarak enerji taşıyıcıları (kömür, enerjidir. Geleneksel elektrik enerjisi durumun-
gaz, odun, güneş, rüzgâr vb.) şeklinde depolanır. da, birincil enerjinin yalnızca yaklaşık üçte biri
Bu enerji türü tipik olarak birincil enerji ola- son kullanıcıya ulaşır.
rak adlandırılır. Pratik amaçlar için kullanmak
için dönüştürülmesi gerekir. Elektrik üretmek Dünyada 2019 yılı itibari ile kullanılan enerji
istenirse örneğin; sıcak buhar üretmek için kö- kaynakları aşağıdaki resimde görülmektedir.

selçukbakış Sayı56

34 Şekil 1 Dünyada kullanılan birincil enerji türleri