Page 12 - 56

DOSYAKONUSU
Enerji Politikalarının Ekonomik Açıdan Önemi

ENERJİ

POLİTİKALARININ

EKONOMİK AÇIDAN

ÖNEMİ

Prof. Dr. Mehmet MUCUK - Selçuk Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü
Dr. Öğr. Üyesi Mustafa GERÇEKER - Selçuk Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü

Dünya ekonomisinde keskin bir değişim ve dö- temel şartlarından biri enerji güvenliğini tesis
nüşüm hareketini beraberinde getiren temel etmekten geçmektedir. Enerji güvenliği ise ge-
gelişmelerden biri Sanayi Devrimi’dir. Bu dev- nel olarak; ısıtma, aydınlatma, yemek pişirme,
rimin gerçekleştirilmesine olanak tanıyan bile- iletişim ve diğer tüm üretken kullanımlar için
şenler arasında ise kömür belirleyici bir konum temiz, güvenilir, kesintisiz ve makul fiyatlarla
üstlenmiştir. Böylece İngiltere teknik buluşunu, enerji kaynaklarına ulaşımı ifade eder (Hettia-
sahip olduğu kömür kaynağı ile harekete geçi- rachchi ve Kshourad, 2019). Bu nedenle ülke-
rerek o dönem için dünyanın en güçlü ülkesi lerin enerji politikasında, üretim ve tedarik ke-
haline gelmiştir. Kömürün ikame edilebilme sintisi risklerini minimize etmek üzere alınan
özelliği artıncaya kadar İngiltere bu konumunu tedbirler, önemli bir konum üstlenmektedir.
uzunca bir süre devam ettirmiş, ancak 19. yüz- Söz konusu tedbirler ile arz-talep dengesinin
yılın ikinci yarısında petrolün modern yöntem- kurulması beklenir. Dolayısıyla enerji güvenli-
ler kullanılarak çıkarılması ve üretim işlem- ği, sadece miktar değil; aynı zamanda fiyat ko-
lerinde kullanılması sonucu tablo değişmeye nularını da içermektedir. Nitekim söz konusu
başlamıştır. Söz konusu değişim aynı zamanda dengenin sağlanamaması sonucu enerji fiyat-
dünya savaşlarının da başlıca nedenlerinden larında meydana gelebilecek ani ve keskin bir
birini oluşturmuştur. Günümüzde de petrolden artışın gerek ekonomik gerekse sosyal etkileri,
doğal gaza doğru bir geçiş süreci yaşanmakta ve uzun dönemdeki kademeli fiyat artışlarına göre
söz konusu geçişin küresel dengeler üzerindeki daha fazla ve daha şiddetli olabilecektir. Enerji
etkisi kendisini göstermektedir (Ediger, 2006; güvenliğini tehdit eden başlıca unsurlar arasın-
Ediger, 2007; Ediger, 2008; Özşahin vd., 2018) da ise; fosil yakıtların kıtlığı ve dünya genelin-
Dolayısıyla enerji, sadece maddeye hareket ka- de eşitsiz bir biçimde dağılımı yer almaktadır
zandıran bir güç değil, ekonomiden ekolojiye (Blyth ve Lefevre, 2004).
varıncaya kadar farklı alanlardaki aritmetiğe Petrol, kömür ve doğal gazdan oluşan fosil ya-
selçukbakış Sayı56 bağlamda enerji güvenliği yaşamsal bir önem yer aldığı için kullanıldıkça mevcut rezervler
de tesir eden bir güç özelliği taşımaktadır. Bu
kıtlar yenilenemez enerji kaynakları arasında
arz etmektedir.
giderek azalmaktadır. Ancak rezervleri tüken-

ve teknik bakımından ilerleme kaydetmesinin enerji talebinin önemli bir bölümünü karşıla-
10 Ülkelerin iktisadi, toplumsal, siyasi, ekolojik mekte olan söz konusu yakıtlar halen küresel