Page 18 - 56

DOSYAKONUSU
Enerji ve Türk Dış Politikası

ENERJİ VE TÜRK DIŞ

POLİTİKASI

Dr. Öğr. Üyesi Kürşat KAN
Selçuk Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, doğal gaz müjdesi başta enerji bağımsızlığı
olmak üzere ekonomik ve jeopolitik açıdan Türkiye’ye önemli kazanımlar sunacak.

Bir ülkenin hedeflerine ulaşmak ve amaçlarını ilk petrol sahası 1926 yılında TPAO tarafından
gerçekleştirmek için dışarıya karşı izlediği poli- bulunmuştur. İlk kuyu 1934 yılında açılmış ve
tikaların toplamına dış politika denir. Bu poli- 1940 yılında Raman’da petrol üretimine baş-
1
tikaların oluşturulmasında o ülkenin kısa, orta lanmıştır . Buradan da görüleceği gibi ilk petrol
ve uzun vadeli hedefleri belirleyicidir. Haliyle üretimimiz 1940 yılında başlamış öncesinde
karar vericilerin hangi hedeflere öncelik verdik- ise üretim yapılamamıştır. Cumhuriyetin kuru-
leri bu politikaların oluşturulmasında hayati luşundan II. Dünya Savaşı başlangıcına kadar-
önemdedir. ki dönemde enerji güvenliğinin TDP açısından
Türkiye’de iktidarların dış politika oluştururken öncelikli olmadığını, asıl odağın beka sorununa
birtakım faktörleri dikkate aldıkları tespit edil- ve yaklaşan dünya savaşına karşı hazırlıklara
miştir. Bunların başlıcaları Siyasi İlişkiler Ulu- verildiği söylenebilir. II. Dünya Savaşı sırasında
sal Güvenlik, Savunma Sanayi, Sınır Güvenliği, tüm ülkeler savaş ekonomisine geçtikleri için
Uluslararası Politik Durum, Ekonomik ve Tica- bu dönem ülkelerin enerji ve enerji güvenliği
ri İlişkiler, Dünya Ekonomisi, Ulusal Kurtuluş de ulusal perspektiften değil savaşın perspek-
Mücadelesi, Bölgesel Sorunlar (Ege sorunu, Kıb- tifinden değerlendirilmiştir. Bu sebeple çok
rıs, AET, AT ile ilişkiler dahil), Uluslararası Ör- fazla bir veride bulunmamaktadır bu dönemle
gütler (Birleşmiş Milletler, İslam Kalkınma Ör- ilgili. Türkiye 1942-1958 arasında Raman böl-
gütü gibi örgütlenmeler), Yurtdışında Yaşayan gesinden 1.276.000 varil petrol çıkarmıştır . II.
2
Türkler, İnsan Hakları ve Demokratikleşme, Te- Dünya Savaşı sonrası ülkelerin yeniden imar
rörle Mücadele (PKK terörü) ve Enerji (petrol ve edilmesi ve tarımdaki makineleşme ile birlik-
doğal gaz kaynakları) olarak sıralanabilir.
te enerji talebi artmış ve Türkiye ürettiğinin
CUMHURİYET'İN İLANINDAN SONRA yanında dışardan da ithal etmek zorunda kal-
selçukbakış Sayı56 ÜRETİMİ VE İTHALATI 1 https://pmo.org.tr/wp-content/uploads/2020/08/
mıştır. Türkiye’nin petrol ihtiyacı 1960’lardan
TÜRKİYE’NİN PETROL İLE DOĞAL GAZ

tpao_raporu_0.pdf
https://www.petform.org.tr/arama-uretim-sekto-
arama faaliyetleri başlamıştır. Ülkemizdeki
16 Cumhuriyetin kuruluşundan itibaren petrol 2 ru/turkiyede-petrol-uretimi/