Page 24 - 53

DOSYAKONUSU
Türkiye’nin Balkanlar ve Avrupa’ya Açılan Kapıları: Yunanistan ve Bulgaristan

TÜRKİYE’NİN BALKANLAR

VE AVRUPA’YA

AÇILAN KAPILARI:

YUNANİSTAN VE

BULGARİSTAN

Prof. Dr. Şaban Halis ÇALIŞ
Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü

Türkiye Cumhuriyeti’nin mirasını devraldığı Osmanlı’dan bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir.
Osmanlı’nın öncelikle bir Balkan imparator- Bu tarihlerden sonra her iki ülke ile olan iliş-
luğu olduğu iddia edilir. Bugünkü Bulgaristan kilerimiz oldukça dalgalı bir seyir takip etmiş
ve Yunanistan toprakları da bu imparatorlu- olup, her iki ülkenin bu günkü sınırlarına eriş-
ğa ilk dahil olup en son ayrılan bölümlerden mesi Türkiye’nin aleyhine toprak kazanımları
oluşmaktadır. Modern Türkiye Cumhuriyeti’ni sayesinde mümkün olmuştur. Her iki ülke top-
kuran başta Mustafa Kemal olmak üzere pek raklarını genişletirken Türkiye Balkanlar’da ve
çok Osmanlı asker-sivil bürokratı da ya bu böl- Rumeli’de küçülmeye devam etmiştir. Balkan

gede doğmuştur ya da bu bölgede yetişmiştir. Savaşları, Birinci Dünya Savaşı ve nihayetinde
Osmanlı fetihleri döneminde Anadolu’dan bu İstiklal Harbi sonunda Türkiye’nin Batı sınırla-
bölgelere yerleştirilen insanlar imparatorluk rı çizilmiş ve Lozan antlaşması ile de bugünkü
dağılırken Anadolu’ya doğru çekilmiş, Cumhu- mevcut durum ortaya çıkmış; Yunanistan’la
riyetin etnik yapı ve kimliğinin inşasında başat 203 km’lik, Bulgaristan ile de 269 km’lik sınır
bir rol oynamıştır. Bir yandan Anadolu insanı hattı çizilmiştir.
Balkanların Türkleşmesi ve İslamlaşmasında Her iki ülke ile sorunlarımız ise bugün de za-
etkin bir rol oynarken öte yandan da Balkanlı man zaman nüksetmekte özellikle Yunanis-
göçmenler Anadolu’nun mevcut etnik ve kim- tan ile Ege Denizi üzerindeki Fır Hattı, Kıta
lik yapısının şekillenmesini sağlamıştır. Bu Sahanlığı, kayalık ve adacıklar ile azınlıklar
yüzden de Türkiye Cumhuriyeti’nin varoluşu ile konusundaki sorunlarımız hala çözüm bekle-
Balkanlar arasında yakın bir ilişki vardır ve bu yen sorunlar arasında bulunmaktadır. Siyasal
varoluş serüveninde de Yunanistan ve Bulgaris-
selçukbakış Sayı’53 tan ile ilişkilerimiz, komşu ülkeler olmamızın bir parçası olarak Yunanistan tarafından özel-
iktidar kavgalarının ve iç politik hesapların da
ötesinde anlamlar taşımaktadır.
likle Türkiye’nin ve Türklerin popüler siyasetin

tan 1830 yılında; Bulgaristan’da 1908 yılında ilişkilerini de germekte, hatta savaşın eşiği-
22 500 yıla yakın bir birliktelikten sonra Yunanis- bir malzemesi olarak kullanılması, her iki ülke