Page 21 - 53

izni verdikleri şirketlerden biri EXXON Mobil, deki petrolün dünyaya bu hat üzerinden ulaş-
diğeri Noble Energy bunlar Amerikan şirketi, tırılması, aynı zamanda terör örgütü YPG’nin
Eni bir İtalyan şirketi, Total bir Fransız şirketi. bundan büyük ekonomik çıkar elde etmesi
Doğal gaz arama ruhsatını Batının büyük şir- anlamına geliyor. ABD, YPG’yi paravan olarak
ketlerine vererek Türkiye’yi saf dışı bırakmaya kullanarak Irak sınırından başlayarak Akde-
çalışıyorlar. niz’e kadar kesintisiz bir koridor oluşturmak
için İdlib’in bir bölümünü ele geçirmek istiyor.
MÜNHASİR EKONOMİK BÖLGE (MEB) Bu yüzden de Akdeniz’de konuşlandığı konuşu-
MEB; BM Deniz hukuku sözleşmei ile düzen- luyor.
lenmiştir. MEB; kıyı devletlerin sahil şeridinden TÜRKİYE- MISIR İLİŞKİSİ
itibaren başlıyor ve 200 millik bir alanı kapsı-
yor. Yani, devletlerin karasularının bittiği nok- Mısır, 2003 yılında GKRY ile MEB anlaşmasını
tadan itibaren 200 mile kadar MEB ilan etme imzaladıktan sonra Doğu Akdeniz’de kilit ülke
hakkı bulunuyor. konumuna geldi. O dönem Türkiye’nin, kendi-
sinden sonra Doğu Akdeniz’de en uzun sahil
Doğu Akdeniz coğrafyası dikkate alındığında, şeridine sahip ikinci ülke olan Mısır ile MEB
karşılıklı kıyıların uzunluğu 400 deniz milin- sınırlandırma anlaşması imzalaması gündeme
den kısadır. Bu nedenle bu bölgedeki devlet- gelmişti. Türkiye’ye göre, Mısır ve Türkiye ara-
lerin MEB sınırlarının belirlenmesi için karşı- sında bir MEB sınırlandırma anlaşması imza-
lıklı mutabakat gerekmektedir. Türkiye ise bu lanmadan yapılan diğer ikili anlaşmalar, ulus-
kapsamda Doğu Akdeniz’de MEB ilanı yoluna lararası hukuka aykırı.
gitmemiştir. Ancak, başta GKRY olmak üzere,
Mısır, İsrail ve Lübnan, Türkiye’nin ve KKTC’nin Türkiye Muhammed Mursi döneminde Mısır ile
bölgedeki haklarını yok sayarak ikili anlaşma- yakın ilişkiler içerisindeydi. Doğu Akdeniz’de
larla MEB ilanı yoluna gitmişlerdir. Yunanistan her yıl düzenlenen deniz tatbikatları ile Yuna-
ise resmi olarak Doğu Akdeniz’de MEB ilan et- nistan ve GKRY’ne bölgede Mısır ve Türkiye iki-
memişse de AB desteği ile Meis Adası güneyin- lisinin içerisinde yer almadığı koalisyonlarla bir
deki sahada MEB dikte etmeye çalışmaktadır. yere varılamayacağı mesjı verildi. Ancak, 2013
yılında Mısır’da Sisi’nin yönetimi devralması ile
ABD’NIN DOĞU AKDENİZ’DEKİ AMACI birlikte askeri ve diplomatik ilişkiler karşılıklı
NE? olarak askıya alındı.
Bölgedeki bir diğer önemli problem de ABD, Mısır, 2012 yılından itibaren doğalgaz ithal
Rusya ve Suriye’nin de Doğu Akdeniz’deki do- etmeye başladı. 2015 yılında Mısır’a ait Zohr
ğalgaz rezervinden pay istemesi. Türkiye, terör sahasında 850 milyar m doğalgaz rezervi keş-
3
3
örgütü PKK’nın Suriye kolu PYD/YPG’nin İdlib fedilmesinin yanı sıra yılda 30 milyar m üre-
üzerinden Akdeniz’e uzanan bir hat oluşturma- tim kapasitesine ulaşması Mısır’ın uluslararası
sını engellemek istiyor. Çünkü Irak’ın kuzeyin- arenada söz sahibi olmasını sağladı.

selçukbakış Sayı’53

19