Page 23 - 53

ye’nin dahil edilmediği yeni koalisyonlar kurul- mak hem de Avrupa doğalgaz pazarında tekel
maya başlandı. Buna en büyük kanıt, bölgede konumunu sürdürmek Rusya için çok önemli.
iş birliğinin sağlanması, çıkartılacak rezervlerin Ruslara ait Likoil firması bu kapsamda Doğu
optimal kullanılması ve üye ülkelerin çıkarları- Akdeniz’de Mısır’a ait Zohr sahasının %30’unu
nı gözetecek gaz piyasası oluşturulması ama- satın aldı. Yine Rus firması olan Novatek Lüb-
cıyla kurulan ve İsrail, İtalya, Filistin Yönetimi, nan’da İtalyan ENI ve Fransız Total ile birlikte
Kıbrıs Rum Yönetimi, Mısır, Ürdün ve Yunanis- rezerv arama çalışmaları için iş birliği içerisi-
tan’ın katılımı ile gerçekleştirilen Doğu Akdeniz ne girdi. Ayrıca Suriye’nin kıyı kesiminde Rus
Gaz Forumu’na Türkiye’nin dahil edilmemesi Enerji firmalarının 25 yıllık sondaj bulunuyor.
oldu. Rusya aynı zamanda İsrail ile de ikili ilişkiler
içerisinde. Amacı, Tamar ve Leviathan sahala-
İSRAİL’İN AÇIKLADIĞI REZERVLERDEN rından elde edilecek gazın bir kısmını LNG ola-
DAHA FAZLASI OLABİLİR Mİ? rak Avrupa yerine, Doğu Asya pazarına satmak.
Ancak Rusya’nın planlarını sekteye uğratabile-
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun da ka- cek durumlar gelişti. O da hem ABD’nin EXXON
tılımıyla, 20 Mart 2019 tarihinde GKRY, Yuna- Mobil’i devreye sokarak işin içine girmesi hem
nistan, İsrail arasında 6’ıncı Üçlü Zirve gerçek- de Doğu Akdeniz’den çıkarılacak gazın Yunanis-
leştirildi. tan üzerinden Avrupa’ya taşınmasını sağlaya-
ABD’li dev enerji şirketi ExxonMobil’in İsrail cak EASTMED projesinin tekel olan Rus gazına
sahasında yeni keşifler yapmaya istekli olması, alternatif oluşturabilecek potansiyelde olması
fizibilitesi için milyonlarca Euronun gözden çı- oldu.
kartıldığı EAST MED projesi kapsamında Doğu Peki Suriye, Türk Akımı ve S-400 hava savun-
Akdeniz’de çıkarılacak doğal gazın Yunanistan ma sistemi gibi konularda Rusya ve Türkiye
üzerinden Avrupa’ya taşımasının hedeflenmesi yakın ilişkiler kurulmuş olsa da Rusya, Türki-
akıllara İsrail’in keşfedilen rezervlerinin açıkla- ye’ye destek vermek uğruna Doğu Akdeniz’de
nandan daha fazla olabilir mi sorusunu taşıyor. kurduğu diğer ikili ilişkileri tehlikeye atar mı?
RUSYA DOĞU AKDENİZ İLE NEDEN Tabii Türkiye açısından BM Güvenlik Konseyi
İLGİLENİYOR? üyesi olan Rusya’nın desteği oldukça önem arz
ediyor. Çünkü Türkiye’nin dışlanmaya çalışıldı-
Rusya, gelirlerinin %40’dan fazlasını enerji ğı ve yaptırımların gündeme getirildiği bir or-
kaynaklarından sağlıyor. AB ise doğalgaz ih- tamda Rusya gibi bir gücün yanımızda olması,
tiyacının %50’sini Rusya’dan alıyor. Dolayısı aleyhimize alınacak kararlar için bir kez daha
ile, hem enerji gelirlerinin devamlılığını sağla- düşünülmesini sağlayabilir.

selçukbakış Sayı’53

21