Page 32 - 53

ele geçirdi. Sosyal medya ve interneti uygula- meseleyi küresel bir sorun hale getiren Suriye
dığı yoğun ve sistematik şiddet için etkin bir çatışması, bölge ülkeleri için de en büyük istik-
propaganda aracı olarak kullandı ve başta bölge rarsızlık kaynağı haline geldi. Suriye’den en çok
insanları olmak üzere tüm dünyada bir korku Türkiye olmak üzere tüm komşu ülkelere mil-
atmosferi oluşturmaya çalıştı. yonlarca insan iltica etmek durumunda kaldı.
Bütün bu gelişmeler üzerine önce Şubat 2015’te Bölge ülkeleri durumun daha da komplike bir
ABD, sonra Ekim’de Rusya doğrudan Suriye’ye hal almaması için ilk dönemlerde “komşu ülke-
müdahil olmaya başladı. 26 Ekim 2015 tari- ler toplantıları” yapmalarına rağmen herhangi
hinde İlkses Gazetesi’nde şunları yazmıştım. bir sonuç alınamadı ve Suriye’de şehirler yıkıl-
“Rusya’nın Esad yönetimi lehine [Suriye’ye] maya, insanlar öldürülmeye ve ülke yok olma-
müdahalesinin üç muhtemel sonucu olabilir. ya devam etti. Özellikle iç savaşın devam ettiği
Birincisi, silahlı çatışmanın derinleşmesi ve çok Irak ve Suriye’de yerel aktörleri, bölge ülkelerini
daha uzun sürmesi; ikincisi, Suriye’nin Alevi, ve hatta küresel aktörleri yeni pozisyon almaya
Kürt ve Sünni blokları etrafında üçe bölünmesi zorlayan, yeni aktörler ve yeni ittifaklar doğu-
ve son olarak federal ve demokratik bir Suriye ran DAEŞ, uzun bir dönem bölgenin statükosu
için siyasi ve barışçıl bir çözüm sürecinin hız haline geldi. Fakat örgüt lideri El-Bağdadi’nin
kazanması. Bu üç ihtimalden hangisinin öne çı- öldürülmesiyle birlikte Suriye’de yeni bir dö-
kacağı tamamıyla bölgesel ve küresel güçlerin nemin başladığı, yeni şartların oluştuğu ve bu
izleyecekleri politikalara bağlıdır. Özellikle Rus- nedenle aktörlerin yeni stratejiler geliştirmesi
ya’nın istekli olması durumunda, üçüncü seçe- gerektiği bir gerçektir.
neğin başarı şansı yüksek olacaktır”. Maalesef, Şimdi asıl soru(n): DEAŞ sonrası süreçte Orta-
bugünden bakıldığında en olumsuz senaryolar- doğu ve Suriye düzeni ne olacak? Aktörler nasıl
dan biri olan birinci seçeneğin yani çatışmanın stratejiler geliştirecek? Türkiye nasıl politikalar
derinleşmesinin gerçekleştiği görülmektedir. geliştirecek?
Bu da doğal olarak başta Türkiye olmak üze-
re, tüm komşu ülkelerde ve genel olarak kü- Bu soruya cevap vermek kolay değildir. Fakat
resel bazı sorunlara neden oldu. Libya’da kısa bilimsel kriterler rehber edinilecekse barış ve
bir NATO müdahalesinden sonra, Arap Baharı güvenliğin barışçıl yöntemler ve süreçlerden
çerçevesinde küresel güçleri bölgeye çeken ve geçtiği görülecektir.

selçukbakış Sayı’53

30