Page 35 - 53
P. 35
kurulmalı, 7) Barış sürecini yürütecek arabu- larda yaşanan ihlallerden kolayca anlaşılmak-
lucu, kolaylaştırıcı ya da danışmanlık edecek tadır. Daha kapsayıcı, çok taraflı ve küresel
güçlü, tarafsız, konuyu bilen üçüncü bir taraf güçlerin de yer aldığı yeni bir süreçle ve barış
olmalı 8) Barışı kurumsallaştıracak yapısal ve görüşmeleriyle kalıcı bir barışın sağlanması
anayasal reformlar yapılmalı ve son olarak, 9) başta bölge olmak üzere tüm dünya barışı için
Barışı toplumsal tabana yayacak ve kalıcı kı- gerekli bir adım olduğu görülmektedir.
lacak olan toplumsal entegrasyon faaliyetleri
yürütülmelidir. TÜRKİYE YENİ BARIŞ SÜRECİNDE
ÖNCÜ ROL OYNAMALI
Bu adımları sağlıklı ve doğru zamanda uygu-
lanabilen bir süreç geliştirilebilirse Suriye’de Cenevre ile Astana ve Soçi süreçleri ve şimdi
barışın olmaması için hiçbir neden yoktur. Ba- El-Bağdadi’nin ölümünden sonra yeniden Ce-
rışçıl ve demokratik bir Suriye başta komşular nevre barış görüşmeleri başladı. Bu görüşmele-
olmak üzere, dünyaya yayılan vatandaşları için rin başarılı olması için hem bilimsel yöntemler
bir çekim merkezi haline gelebilir. takip edilmeli hem de tüm yerel, bölgesel ve
ASTANA VE SOÇİ SÜREÇLERİ küresel aktörler barışa inandırılmalıdır. Bunun
için özel çabalar gereklidir ve Türkiye bu süreç-
BM denetimindeki Cenevre görüşmeleri so- te çok önemli roller oynayabilecek bir aktördür.
nuçsuz kalınca Rusya öncülüğünde Türkiye ve Zira Türkiye hem Rusya ile hem de ABD ile ko-
İran’ın katılımıyla rejim ve muhalefet deneti- nuşabilen bir ülkedir.
mindeki bölgelerde literatürde şiddetin yoklu-
ğu olarak tanımlanan negatif barış için Astana İlk dönemlerde sorunu barışçıl yöntemlerle
ve Soçi’de bir dizi görüşmeler yapıldı. Bu görüş- çözme girişiminde başarısız olan Türkiye, ça-
melerden de istenildiği gibi sonuçlar alınmasa tışma sürecinden en çok etkilenen ülke oldu.
bile, Cenevre’ye kıyasla daha başarılı bir süreç Hem milyonları bulan bir sığınmacı sorunu ile
olduğunu söylemek mümkün. Özellikle Suri- karşılaştı, hem de uluslararası düzeyde zaman
ye’de yeni büyük bir çatışmanın merkezi olma zaman yalnızlaştı ve yakın müttefikleriyle bile selçukbakış Sayı’53
olasılığı yüksek olan İdlib’te görece bir istikra- ters düştüğü zamanlar oldu. Suriye’de istikrar-
rın sağlandığı söylenebilir. Fakat bu durumun sızlık olduğu sürece Türkiye olumsuz etkilen-
oldukça hassas ve kırılgan olduğu son zaman- meye devam edecektir. 33
