Page 34 - 53

rın şiddete evrilmesini engellemek, Suriye’de üzerinde ittifak ettiği konulardan başlanması
olası bir istikrarsızlığı durdurmak için yoğun gerekirken, en zor konu olan geçici hükümet
bir çaba içinde oldu. Öncelikle Esat yönetimiyle gibi son konuşulması gereken konulardan baş-
defalarca görüşüldü ve komşu ülkeler toplantı- laması olumlu sonuç önündeki önemli engeller
ları yapıldı, fakat olumlu bir sonuç alınamadı. oldular.
Barış girişimleri bunlarla sınırlı kalmadı elbet- Birleşmiş Milletler(BM) maalesef barış konu-
te. Uluslararası toplum barışçıl bir çözüm için sundaki tecrübe ve uzmanlığına rağmen, bü-
Birleşmiş Milletler(BM) öncülüğünde Cenev- yük güçlerin vesayetinden kurtulamadığı için
re’de bir dizi dolaylı görüşmeler gerçekleştirdi.
bir türlü teoriye ve bilime uygun bir pozisyon
Haziran 2012’de başlayan Cenevre görüşmele- ve barış çerçevesi geliştiremedi bugüne kadar.
ri, 2014’te ikinci ve 2016’da üçüncü ve 2017’de Hem bölgesel hem de küresel bazı güçler ma-
dördüncü tur görüşmelerine rağmen, somut bir alesef Suriye’de barıştan ziyade kendi çıkarla-
sonuç elde edilemedi. Savaş yapmak kolay, asıl rını maksimize etmenin gayreti içinde oldular.
zor olan barış yapabilmektir. Çünkü yıkmak Oysa barışın ilk adımı, bütün tarafların sorunu
kolay, yapmak zordur. Cenevre-I’de konuşulan ortak bir sorun olarak görmeleri, barışçıl bir
konular ve öneriler ikinci ve nihayet üçüncü yolla çözmek istemeleri ve öncelikle çatışma
ve dördüncü turda da devam etti. Fakat başa- dilini terk ederek barış dilini inşa etmeleri ile
rılı olamadı. Zira sadece teknik boyutlarıyla de- başlar. Literatürde başarılı bir barış süreci için
ğerlendirilse bile, Cenevre masasının bir barış gerekli bazı adımlar sayılmıştır.
masası olarak kurulmadığını söylemek yanlış BARIŞ İÇİN GEREKLİ ADIMLAR
olmaz. Çünkü 1) Barış masası yuvarlak olur, fa-
kat Cenevre’de gördüğümüz masa U şeklinde- Daha geniş anlamda barış için gerekli adımlar
dir. Yarı taraflar iç içe değil, karşı karşıya olacak teorik olarak 1) Ortak bir sorunun var olduğu
şekilde pozisyon almışlardır. 2) Yine en sağlıklı taraflarca kabul edilmeli 2) Sorun bütün bo-
barış görüşmeleri doğrudan yapılır, fakat Ce- yutlarıyla ve doğru bir şekilde teşhis edilmeli,
nevre’de görüşmeler dolaylı yapılmaya devam tanımlanmalı 3) Teşhisten sonra çözümün ba-
etti. 3) Barış için tüm tarafların görüşmelere rışta olduğuna taraflar inanmalı, 4) Bunun için
katılımı esastır, fakat Cenevre’de en büyük çaba öncelikle işe çatışma dili terk edilerek başlan-
aktörlerin bir birini dışarıda tutma gayreti oldu. malı, 5) Ardından taraflar arasında diyalog baş-
4) Son olarak, müzakerelere kolay ve herkesin latılmalı, 6) Geçmişle yüzleşme mekanizmaları

selçukbakış Sayı’53

32