Page 51 - selçuk bakış 55

pandeminin şu anda merkez üssü ABD olunca üzerine bir analiz yapabiliyorum. Yani, bura-
krizin derinliği ve politikalarının önemi de arttı. daki en önemli konu 2008 krizindeki krizin
Hemen müdahale politikalarını ne yaptı ABD. bir finansal kriz olması nedeniyle, teşhisi ve
FED devreye girdi. FED bilançosunu ilk etapta tedavisi farklıydı. Yani para politikaları FED
yaklaşık 2 trilyon dolar artırdı. Hakeza daha her şeyi söylemişti. Hep bir ağızdan FED’in ne
bir hafta önce Donald Trump 500 milyar dolar dediğine bakıyor muyduk? Evet. FED etkili ol-
daha teşvik paketini onayladı. Bir taraftan Ja- muş muydu? Evet. Toparladı mı? Evet. Finansal
ponya’da Japon Merkez Bankası, bir tarafta Av- piyasaları toparladı daha sonra reel sektörde
rupa Merkez Bankası, bir tarafta rezerv paranın toparlandı. İşsizlik azaldı; ama içinde bulundu-
merkezi ve dünya finans merkezi Wall Street’in ğumuz boyutun, ekonomik krizin hem işsizliğin
merkezi FED. Muazzam bir parasal genişleme yüzde 30’lara kadar çıkacağını tahmin ediyoruz
politikaları uygulamaya başladı. ABD’de. Bu görülmemiş bir şey. Hem ciddi an-
Bu parasal genişleme politikalarıyla beraber lamda reel sektörü durdurdu. Yani durgunluğu
ekonomideki 2008 krizindeki gibi genişleyici başka türlü tarif edemeyiz. İşyerleri kapatıyor,
politikalarla ekonomiye can suyu vermeye, to- sistem duruyor. Sokağa çıkma yasağıyla bera-
parlamaya çalıştı ama bugün mevcut durumu ber, sistem tamamen kapanıyor. Böyle bir şeyi
hem finansal akıma hem de reel akıma çok toparlamak daha zor. FED bir şey söylediği za-
derin etkilerinin bulunduğu ve sadece ekono- man her şeyi söylemiş oluyordu; ama bugün selçukbakış Sayı’55
minin cevap vereceği bir durum da değil. Ben FED bir şey söylediği zaman pandemide her
ekonomist olarak bunlara cevap veriyorum şeyi söyleyemiyor. Çünkü reel akım dengesi çok
ama sağlıkçıların, tıpçıların cevap vermeleri ciddi bozuk” şeklinde konuştu. 49