Page 16 - 53

Türkiye, aktif Kafkas politikasının bir parçası devam etmiştir. Türkiye’nin, Ermenistan açılım
olarak Ermenistan ile de ilişkilerini düzeltmeye politikasına Azerbaycan şiddetle karşı çıkmış-
çalışmıştır. Nisan 2005’te Türkiye Cumhuriyeti tır. İki ülke arasındaki görüşmelere tepki olarak
Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, Ermenistan Azerbaycan, Türkiye’nin doğalgaz satın alma
Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’a bir mektup tekliflerini reddetmiş ayrıca Hazar’dan çıkartı-
göndermiş ve 1915 olaylarının Ermeni ve Türk lan doğalgaz için Rus firmalarıyla antlaşma yo-
tarihçilerden oluşan ortak bir tarih komisyo- luna gitmiştir. Azerbaycan’da yayın yapan Türk
nu tarafından araştırılmasını önermiştir. Bu televizyonlarına da baskılar uygulanmaya baş-
öneriye resmi bir cevap vermeye yanaşmayan lanmıştır. Azerbaycan’ın, Türkiye’ye gösterdiği
Ermenistan yönetimi, gayri resmi olarak veri- tepki 2010 yılının Nisan ayında Ermeni tarafı-
len cevapta ortak bir komisyon kurulabilmesi nın Türkiye ile ilişkileri normalleştirme süreci-
için önce her iki ülke arasındaki ilişkilerin dü- nin askıya alındığını ilan etmesi üzerine sona
zelmesini şart koşmuştur. Ermenistan’ın gös- ermiştir. Bu andan itibaren Azerbaycan ve Tür-
termiş olduğu yaklaşıma rağmen Türkiye’nin kiye arasındaki güvensizlik ortamı yok olmuş
yakınlaşma çabaları devam etmiştir. Bu bağ- ve her alanda ilişkiler düzelmeye başlamıştır.
lamda Türk ve Ermeni sivil toplum kuruluşları, Ağustos 2010’da Azerbaycan ile Türkiye arasın-
iki ülke halkı arasındaki temasların geliştiril- da önce stratejik ortaklığı ve karşılıklı yardımı
mesinde etkili olmuş ve çok sayıda konferans, esas alan bir antlaşma, bundan bir ay sonra
seminer ve ziyaret gerçekleştirilmiştir. Mart da Türkiye’de Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği
2007’de Van’daki tarihi Akdamar Ermeni Kili- Antlaşması imzalanmıştır. Ayrıca her iki ülke
sesi restore edilmiştir. Ermenistan’da seçimleri arasında askeri teknoloji ve eğitim alanlarında
kazanan yeni Başbakan Sarkisyan, Türkiye’ye işbirliği yapılması yönünde kararlar alınmıştır.
karşı bir süreliğine olumlu tavır sergilemiş ve Türkiye ve Kafkas ülkeleri arasındaki ekonomik
Eylül 2008’de dönemin Cumhurbaşkanı Abdul- ilişkiler 2000’li yıllar boyunca güçlenerek de-
lah Gül’ü iki ülke arasında oynanacak olan fut- vam etmiştir. 2007 yılında Türkiye, Gürcistan’da
bol müsabakası dolayısıyla Ermenistan’a davet en fazla yatırım yapan ikinci ülke konumuna
etmiştir. Maçtan sonra her iki lider sorunların gelmiştir. 2008 sonu itibariyle de Gürcistan’ın
giderilmesi yolunda ortak bir demeç vermiş- en büyük ticari ortağı olmuştur. Azerbaycan ile
lerdir. Nisan 2009’da Türk kamuoyuna, Türki- de ticari ilişkiler gelişmiş ve 2007’den itibaren
ye ve Ermenistan’ın ikili görüşmelerde bulun- Türkiye, Azerbaycan’ın en büyük ticaret ortağı
dukları açıklanmıştır. Azerbaycan bu duruma olmuştur. Türkiye ve Ermenistan arasındaki
tepki göstermiş ancak ikili görüşmeler devam dolaylı ticaret artmış ve her iki ülke arasındaki
etmiştir. 2009 yılında Türkiye ve Ermenistan, ticaret hacmi, 1993 yılından 2008 yılına gelin-
diplomatik ilişkilerin kurulması hususunda diğinde 4,5 Milyon Dolardan, 200 Milyon Dola-
iki ayrı protokol imzalamış fakat Ermeni mu- ra yükselmiştir.
halefeti ve diasporası, imzalanan protokollere
büyük tepki göstermiştir. Sonuç olarak yapılan Diğer taraftan Türkiye ve Kafkas ülkeleri ara-
görüşmeler olumlu bir şekilde sonuçlanmamış sında ekonomik sıkıntılar da mevcuttur. Türk
Türkiye ile Ermenistan arasındaki durgunluk firmalarının vize ve çalışma izni almakta zor-

selçukbakış Sayı’53

14