Page 55 - 53
P. 55
İkinci Dünya Savaşı’nın uluslararası sistemde uluslararası işbirliği girişimidir. 1948’de kuru-
yol açtığı değişim Türkiye-ABD ilişkilerinde de lan NATO’ya Türkiye 1952’de üye olarak kabul
kendisini göstermiş, Batı-Doğu kutuplaşma- edilmiş ve o günden bugüne ABD’den sonraki
sında ABD Türkiye ile ilişkileri “güvenlik” ek- en büyük ordusuyla NATO’nun vazgeçilmez bir
seninde güçlendirmek istemiştir. Bu amaçla, üyesi olmuştur. Türkiye İkinci Dünya Savaşı
ABD Truman (1947) ve Marshall (1948) yar- sonrası oluşan Soğuk Savaş döneminde Batı
dım programlarına Türkiye’yi de dahil etmiştir. bloğunun en uç sınırı ve uç karakolu olarak
Truman Planı ile ABD Türkiye ve Yunanistan’a görev yapmış, SSCB tehdidini en yakın ve yo-
toplam 400 milyon dolarlık askerî yardım, Mar- ğun hisseden ülkesi olmuş, NATO ve özellikle
shall Planı ile Türkiye’nin de dahil olduğu 16 ABD’nin Sovyet tehdidine karşı en önemli ope-
ülkeye İkinci Dünya Savaşı’nın yol açtığı tah- rasyon, lojistik ve istihbarat üssü olmuştur. So-
ribatı gidermelerine yardımcı olmak amacıyla ğuk Savaş döneminde SSCB’nin çevrelenmesi
toplam 12 milyar dolarlık ekonomik yardımda politikasında Türkiye, coğrafi konumu ve askerî
bulunmuştur. Böylece ABD Batı-Doğu kutup- kapasitesi ile ABD’nin en yakın müttefiklerin-
laşmasının belirginleşmeye başladığı bir dö- den birisi haline gelmiştir. ABD NATO mütte-
nemde SSCB liderliğindeki Doğu bloğuna karşı, fikliği çerçevesinde Türkiye’de birçok askerî üs
liberal Batı bloğunu güçlendirmeyi ve adeta ve tesis kurma, asker bulundurma imkanına
safları netleştirmeyi amaçlamıştır. kavuşmuştur. Bugün bile tartışmaların devam
Türkiye-ABD ilişkilerinin bugünkü seyrinin ettiği Adana’daki İncirlik hava üssü dahil olmak
dahi asıl zeminini şüphesiz NATO oluşturmak- üzere Türkiye’deki birkaç şehirde askerî üs, tel- selçukbakış Sayı’53
tadır. NATO ABD’nin SSCB’ye karşı Batı bloğu- siz istasyonu, radar tesisi, lojistik üs gibi NATO
nu bir güvenlik şemsiyesi altında koruduğu ve operasyonlarına tahsis edilen, ancak çoğunluk-
güçlü bir askerî güç haline getirdiği en önemli la ABD askerlerince kullanılan tesisler yapıl- 53
