Page 50 - 53

DOSYAKONUSU
Türkiye’nin Bölgesel Politikaları Türk-Gürcü İlişkileri

TÜRKİYE’NİN BÖLGESEL

POLİTİKALARI

TÜRK-GÜRCÜ İLİŞKİLERİ

Dr. Öğr. Üyesi Demet Şefika MANGIR
Selçuk Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü

Güney Kafkasya, Batı ile Doğu arasında önemli Güney Kafkasya’da, Türkiye etnik, kültürel,
bir bağlantı noktasıdır. Bölgenin zengin toprak- tarihi dilsel bağları olan Azerbaycan’a öncelik
ları ve stratejik konumu, bölgeyi sınırlarına da- vermiş, Türk-Ermeni ilişkileri siyasi diyaloğa
hil etmeye çalışan güçlü komşuların yanı sıra rağmen karmaşık kalmıştır. Gürcistan Türki-
bağımsızlık sonrasında küresel aktörlerinin de ye’nin bölgesel siyasetinde coğrafi konumuyla
yoğunlaştığı bir alandır. Dolayısıyla, küresel yer edinmiştir. Gürcistan’ın bağımsızlığının ilk
dönüşümlerin ve siyasi ayaklanmaların yaşan- yıllarında, Türkiye’nin bu ülkeye karşı politi-
dığı Güney Kafkasya’da, Türkiye tarihsel bağ- kası çok pasif kalmıştır. Aslında, Türkiye’nin
lar, etnik ve dini faktörler vasıtasıyla bölgesel “Türkiye modeli” bağlamında, Azerbaycan ve
kazançlar elde etmek için fırsatları değerlen- Orta Asya devletleriyle yakınlaşma ile en çok
dirmektedir. Karabağ çatışması koşullarında, ilgilendiği ve Gürcistan’a yönelik politikası-
Ermeni-Türk, Ermeni-Azerbaycan’ın karmaşık nın asıl amacının güvenilirliğini koruyacak
ilişkileri bir yana, Gürcistan, Türkiye’nin bölge- şekilde iç istikrarını koruma olarak belirlediği
sel politikası bağlamında önemli bir rol üstlen- söylenebilir. Gürcistan’ın Türkiye’nin bölge-
mektedir. Bu bağlamda, Türkiye ile Orta Asya sel politikasındaki rolü Gürcistan’ın Bağımsız
Devletler Topluluğu’na üyeliği ile aktif bir hale
ve Güney Kafkasya arasında Türkçe konuşan dönüşmüştür. Özellikle, Karabağ çatışması ko-
ülkeler arasında bir koridorun önemli bir işle- şullarında, Ermeni-Türk, Ermeni-Azerbaycan
vini gerçekleştirmektedir. Hazar enerji kaynak- karmaşık ilişkilerinde, iki taraflı ilişkilerin et-
larının güvenli bir şekilde taşınmasında önemli kinleştirilmesinin en önemli düzenleyicisi olan
bir etken olan Türkiye, 1990’ların ortasından Gürcistan, bölgenin enerji projelerinde Türkiye
beri Gürcistan’la yakın ilişkiler geliştirmekte ve için öncelikli hale gelmiştir. Batı, özellikle de
neredeyse tüm alanlarda yüksek düzeyde bir ABD, Rusya ve İran’ı dışarıda bırakacak yeni
işbirliğine ulaşmış durumdadır. boru hatları yapmaya çalıştıkları için Gürcis-
Güney Kafkasya, stratejik önemi, siyasal, eko- tan’ın enerji politikası konusundaki rolünü ak-
nomik, kültürel, tarihi ve etnik faktörlerin bir- tif olarak desteklemeye başlamıştır (Zhiltsov,
leşimiyle, Türkiye’nin ulusal çıkarlarının mer- 2015;117).
kezinde olan önemli bir coğrafyadır (Areshev, Gürcistan jeopolitik konumu nedeniyle, Türki-
2016; 8). Bu bağlamda, Türkiye bölgeyi, ihracat ye’nin bölgesel politikasında kilit rol oynamak-
selçukbakış Sayı’53 enerji kaynaklarından kaynaklanan artan iç ta- sınırı, Türkçe konuşan devletlerin çıkarlarının
için yeni pazarlar edinme ve Hazar bölgesinin tadır. Öncelikle, Türkiye’nin Gürcistan’la ortak

lebi karşılama ve bu enerji kaynaklarını ülkesi birleştiği bölge niteliğinde ve özellikle Orta

sında da stratejik, en istikrarlı ve doğrudan bir
rak görmektedir (Kengerly, 2004; 35).
48 üzerinden Avrupa’ya taşımakta bir koridor ola- Asya’nın yanı sıra Türkiye ile Azerbaycan ara-