Page 15 - 53

Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan’ın bulun- iyi niyetlerine karşın genel anlamda bir ger-
duğu coğrafi bir bölgedir. Osmanlı döneminden ginlik hüküm sürmektedir. Ermenistan’ın Azer-
bu yana Anadolu ve Kafkaslar arasında sıkı bir baycan’a karşı saldırgan politikaları ve Ermeni
ilişki mevcuttur. Hatta Türkiye’yi bir Kafkas ül- Soykırımı iddialarını desteklemeleri de bu ger-
kesi olarak sayan görüşler bile bulunmaktadır. ginliğin temel sebeplerini oluşturmuştur.
Başta bağımsız Azerbaycan Cumhuriyeti olmak İkinci bin yılın başlamasıyla birlikte Kafkas
üzere çok sayıda farklı Türk topluluğunun yanı ülkeleri ile ilişkiler eski seyrini korusa da Tür-
sıra Kafkasya’da yaşayan birçok Müslüman kiye, ABD’nin ve NATO’nun bölgedeki siyasi et-
Kafkasyalı da bulunmaktadır. Ayrıca Türkiye’de kinliğini kabul etmek zorunda kalmış ve boru
Kafkas asıllı Türk vatandaşları da ikamet et- hatları projeleri vasıtasıyla bölgesel enerji mer-
mektedir. Son olarak uzun süreli Osmanlı ha- kezi olma yoluna girmiştir. Adalet ve Kalkın-
kimiyetinden arta kalan bakiyeler Türkiye’yi ma Partisi iktidarının ilk yıllarında Türkiye’nin
koruyucu ve merkez bir ülke olarak görmekte- Kafkasya politikasında bir değişme görülmemiş
dir. Tüm bunlardan dolayı Türk diplomasisi için ancak 2006 yılından itibaren Türkiye, Kafkas-
Kafkasya, yumuşak gücün kullanılabileceği bir ya’da giderek daha aktif bir politika seyretmeye
bölge olarak dikkat çekmektedir. başlamıştır.
İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinden iti- Rusya ve Gürcistan arasındaki gerginliğin
baren Türkiye ile Kafkasya arasındaki münase- Ağustos 2008’de savaşa dönüşmesi, Kafkas-
betler Sovyetler Birliği’nin baskısı neticesinde ya’daki problemlerin küreselleşmesine neden
kopma noktasına gelse de Demir Perdenin çö- olmuş ve Türkiye, bölgede aktif rol alma dü-
küşünden sonra Türkiye ile Azerbaycan ve Gür- şüncesiyle çeşitli adımlar atmıştır. Türkiye,
cistan arasındaki olumlu ilişkiler bütün taraflar Rusya’nın Kafkasya’daki nüfuzunu kabul etmek
için de giderek genişlemekte ve büyümekte- zorunda kalmama adına bölge politikasında
dir. Kafkaslarda bağımsızlıklarını ilan eden böyle bir değişikliğe gitme ihtiyacı duymuş-
cumhuriyetleri ilk tanıyan ülke de Türkiye’dir. tur. Türkiye, bölgede istikrarın sağlanabilmesi
1990’lı yıllarda Gürcistan’ın en büyük ticaret amacıyla Kafkasya İstikrar ve İşbirliği Platfor-
ortağı Türkiye olmuş ve daha sonraki yıllarda mu’nun kurulmasına ön ayak olmuştur. Fakat selçukbakış Sayı’53
Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı gibi önemli pro- karşılıklı güvensizlik ve çatışma ortamı, bu giri-
jeler hayata geçirilmiştir. Buna karşılık Türki- şimin meyve vermesine engel olmuş ve platfor-
ye-Ermenistan ilişkilerinde Türkiye’nin bütün mun kurumsallaşması gerçekleştirilememiştir. 13