Page 9 - 53

Para Birimi: İran Riyali (IRR), (Halk arasında liderlik edecek olan icra ve içtihat yetkisiyle
Tümen ifadesi kullanılmaktadır. 1 Tümen = 10 donatılmış Devrim Rehberliği makamını ön-
Riyal) görmektedir. Devrim Rehberi, İran’daki dini ve
siyasi alanda yetkili en üst makamdır. Devrim
İRAN’IN İÇ SİYASİ YAPISI HAKKINDA Rehberi ömür boyu süreyle görev yapmak üze-
GENEL BİLGİLERİ re, din adamlarından oluşan 88 üyeli Uzman-
Ayetullah Humeyni’nin 1 Şubat 1979 tarihinde lar Meclisi tarafından belirlenmektedir.
Paris’ten Tahran’a gelişinden on gün sonra 11 Cumhurbaşkanı (Reis-i Cumhur) ve Bakan-
Şubat 1979’da Pehlevi rejimi yıkılmış ve yerine lar Kurulu (Heyet-i Devlet): İran’da yürütme
1 Nisan 1979 tarihinde İran İslam Cumhuriyeti görevini icra eden Hükümet, Cumhurbaşkanı,
ilan edilmiştir. Daha sonra hazırlanan Anayasa 13 Cumhurbaşkanı Yardımcısı (3’ü kadın) ve 18
halkoyuna sunularak kabul edilmiş ve 3 Ara- Bakandan oluşmaktadır. Hükümet Başkanlığı
lık 1979 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 1989 (Başbakanlık), 1989 yılında yapılan Anayasa
yılında revize edilen İran Anayasasında, ege- değişiklikleri sonucunda kaldırılmış ve Baş-
menliğin, yasama, yürütme ve yargı organları kanlık sistemine geçilmiştir. Bununla beraber
tarafından Dini Liderliğin gözetimi altında kul- protokol açısından Cumhurbaşkanı Birinci
lanılacağı ifade edilmektedir. Anayasaya göre, Yardımcısı Başbakan konumunda kabul edil-
Cumhurbaşkanı yürütmenin başıdır. İran’daki mektedir. Anayasa’da, Cumhurbaşkanı’nın, Dini
önemli makam ve kurumlardan bazıları şun- Lider’den sonra ülkenin ikinci yüksek makamı
lardır: olduğu kayıtlıdır.
Devrim Rehberi / Dini Lider (Rehber-i Muaz- Anayasayı Koruyucular Konseyi (Şuray-ı
zam-ı İnkılab-ı İslami / İslam Devrimi’nin Nigehban): Bu konseyin, Dini dokuyu ve Ana-
Yüce Önderi /Veli-yi Fakih): Ayetullah Hu- yasayı korumak, ülkede yapılan tüm seçimlere
meyni’nin geliştirdiği bir yönetim sistemi olan katılan adayların seçimlere girmek için “ehil” selçukbakış Sayı’53
Velayet-i Fakih, Şii inancı uyarınca, On İkinci olup olmadıklarına karar vermek ve seçim so-
İmam olan Muhammed el-Mehdi (İmam-ı Za- nuçlarını tasdik etmek gibi görevleri vardır.
man) dönünceye kadar ona vekâleten topluma Meclis’te kabul edilen kanunların Anayasa ve 7