Page 34 - SELCUK_BAKIS_54.SAYI
P. 34
DOSYAKONUSU
Rohingya Mülteci Krizi ve Türkiye’nin İnsanî Rolü
ROHİNGYA MÜLTECİ
KRİZİ VE TÜRKİYE’NİN
İNSANÎ ROLÜ
Md Mostafa Faisal
Doktora Öğrencisi Gazi Üniversitesi, Ankara/Türkiye
Güney Asya’da Myanmar, en fazla göç veren kısmına kaçmıştır. İkinci Dünya Savaşı’ndan
(1,2 milyon) ülke ve Bangladeş de mültecilere sonra Myanmar 1948’de İngiltere’den bağım-
ev sahipliği yapan ana ülkedir. Sadece 25 Ağus- sızlığını kazanmış ve başlarda parlamenter de-
tos 2017’den sonra Bangladeş’e yaklaşık bir mokratik bir devlet olarak kurulmuştur. Askeri
milyon mülteci sığınmıştır. Son altmış yıldır komutan Ne win 1962’de iktidarı ele geçirdi-
devlet destekli etnik zulüm nedeniyle, Rohing- ğinde bu demokratik süreç başarısız olmuştur.
ya halkının bir kısmı Pakistan, Suudi Arabistan, Parlamentonun dağıldığı ilan edilmiş, siyasi
Malezya, Hindistan, Tayland, Endonezya, Birle- partiler yasaklanmış ve etnik azınlıkların hak-
şik Arap Emirlikleri ve diğer bazı ülkelere gi- ları azaltılmıştır. Askeri Hükümet, Shan toplu-
derken, büyük çoğunluğu da ana vatanlarından munun etnik huzursuzluğuna, zayıf yönetim
Bangladeş’e kaçmak zorunda kalmıştır. ve ülkenin parçalanmasına neden olan darbe-
yi haklı çıkarmıştır. İlk zorunlu göç 1978’de
Tarihsel olarak Müslümanların Arakan bölge-
sine ilk kez 8. yüzyılda ulaştığı bilinmektedir. yapılmış ve yaklaşık 300.000 Rohingyalı in-
1784’teki Burma’nın işgaline kadar Müslüman- san geçici barınma için Bangladeş’e kaçmıştır.
lar Arakan devleti, Bengal Chittagong’unu ve Bangladeş uluslararası topluluklarla birlikte
Hindistan’ın bazı bölgelerini 350 yıldan fazla baskı uyguladığı ve kınadığı için Myanmar
süre (1430-1784) yönetmiştir. Onlar Arakan otoritesi, çoğunu çok hızlı bir şekilde ülkesine
devletinin toprak sahibidir. İki topluluk yüz- geri almıştır. 1982’deki vatandaşlık kanununa
lerce yıldır birlikte yaşamıştır. Ancak Ga Than göre Rohingya topluluğu vatansız sayılarak
de adlı bir Magh liderinin, MS 1785 yılında vatandaşlığa dahil edilmemiştir. Hükümet, on-
Burmanya askeri kuvvetlerinin Müslüman Ro- ları Myanmar’da illegal olarak deklare etmiştir.
hingya’dan Arakan’ı almasını memnuniyetle 1992, 2012, 2014 ve 2016’da birçok zorunlu
karşılamasıyla problem ortaya çıkmış ve ken- göç gerçekleştirilmiştir. 25 Ağustos 2017’de
disi Arakan devletinin valisi olmuştur. İngiliz Rohingya toplumuna karşı yapılan şiddetli et-
yönetimi sırasında, İkinci Dünya Savaşı’nda İn- nik zulüm nedeniyle çok sayıda mülteci sınırı
giliz kuvvetlerinin yanında yer alan Rohingya geçerek Bangladeş’e kaçmıştır.
topluluğuna yapılan destek etnik problemlerin Türk Parlamentosu üyesi Ravza Kavakcı, “Tür-
selçukbakış Sayı’54 Burma noktasında Japon kuvvetine teslim ol- hatta diplomatik cephelerde etkileyen Rohin-
yayılmasına neden olmuştur. İngiliz kuvveti kiye, Bangladeş’i sosyo-ekonomik, çevresel ve
duğunda, yaklaşık 100.000 Rohingya insanı gya krizine bir son vermek için Bangladeş ile
ve 80.000 kişi Britanya Hindistanı’nın Bengal rarlıdır” demiştir (Daily Star, 2019). 1990’lar-
32 Budist Magh topluluğu tarafından öldürülmüş bölgesel ve uluslararası düzeyde çalışmaya ka-
