Page 40 - selçuk bakış 55
P. 40
DOSYAKONUSU
Covid-19 Döneminde Küresel Tarım
COVID-19 DÖNEMİNDE
KÜRESEL TARIM
Doç. Dr. Kubilay Kurtuluş BAŞTAŞ
Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi
Covid-19 pandemisi, tarım ve gıda sisteminin hasat döneminde mevsimlik tarım işçileri bul-
direncinin daha fazla sorgulanmasını sağladı. makta sıkıntılar yaşadı. Fransa, Almaya, İtal-
Tarım ve gıda sektörlerinin stratejik bir öne- ya, Hollanda gibi Avrupa ülkelerinde çiftlikler
me sahip oldukları Covid-19 salgınından önce salgın tedbiri olarak sınırların kapatılmasından
de bilinmesine rağmen, bu sektörler için yeni ötürü mevsimlik tarım işçisi bulamadı. Başlan-
ve bütüncül bir yaklaşımla yeniden yapılan- gıçta kendi vatandaşlarının tarlalardan ürünle-
dırmaya mutlak ihtiyaç duyulduğu anlaşıldı. ri toplamasını isteyen ülkeler bu zor ve emek
Salgının, tarımda yarattığı en büyük sorun, yoğun işe fazla talep olmamasıyla strateji de-
üretim ve lojistik kısmında yaşanan belirsizlik ğiştirdi. Almanya, Covid-19’a yönelik uygula-
ve arz-talep şoklarına karşı plansızlık olarak dığı pek çok tedbiri hiçe sayarak Romanya’dan
görüldü. Pek çok ülkede yürürlüğe giren kısıt- binlerce tarım işçisini uçaklarda balık istifi ha-
lamalar nedeniyle vatandaşlar marketlere akın linde ülkesine getirterek tarlalarındaki ürünle-
etti ve salgının ne kadar süreceğinin öngörü- rini toplatmaya başladı. ABD’nin tarımsal üre-
lememesi nedeniyle özellikle uzun raf ömrüne timde önemli rol oynayan Meksikalı mevsimlik
sahip ürünlere olan talep hızla artış gösterdi. tarım işçileri çiftliklere erişemedi. Bu nedenle
Dünya Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) Küre- ülkede pek çok ürün tarlada kaldı. Öte yandan
sel Gıda Krizleri Ağı’nın 2020 yılı raporunda, seyahat yasakları ve sınırlardan geçiş engelle-
55 ülkede 135 milyon kişinin gıda güvencesi meleri gibi tedbirler gıda ve tarımsal ürünlerde
açısından kriz düzeyinde ya da daha kötü du- tedarik zincirinin kesintiye uğraması riskini de
rumda olduğu, Covid-19 salgınının da etkisiyle ortaya koydu. Covid-19 nedeniyle Avrupa ülke-
daha ciddi sıkıntılar yaşanabileceğini vurgula- leri mart ayında hızla iç ve dış sınırlarını ka-
nıyor. Coronavirus salgınına karşı gerekli ön- patmaya başladı. Bu durum kıta içinde yüksek
lemler alınmadığı takdirde gıda krizi ve küresel derecede entegre olan gıda zincirinde tedarik
düzeyde kırılgan gruplar üzerinde yaratacağı sorunlarına neden oldu. Salgın, özellikle taze
etkilere dikkat çekiliyor. FAO, mart ayında yap- meyve ve sebze gibi görece daha hızlı bozula-
tığı açıklamada; yeterli yiyecek içecek varlığını bilecek ürünlerle birlikte diğer gıdalara yönelik
bildirirken, Nisan ayından sonra gıda tedarik lojistik sorunlar ve kaygılar doğurdu. Pek çok
zincirlerinde aksamalar beklendiğini, hareket Avrupa ülkesinde temel ürünlere erişim sı-
kısıtlamaları nedeni ile çiftçileri ve gıda işlet- kıntıları yaşanmasıyla bu alanda yeni adımlar
melerini gıda üretim işlerinden alıkoyabilece- atıldı. AB ülkelerinin, özellikle temel ihtiyaçları
taşıyan tırların geçişlerini kolaylaştırmaya ve
selçukbakış Sayı’55 tersizliğinin tarımsal üretimi etkileyebileceğini hızlandırmaya başlamasıyla sorun bir derece
ğini, gübre, tarım ilaçları ve diğer girdilerin ye-
giderilebildi.
bildiriyor.
uygulanan kısıtlamalar nedeniyle ürünlerinin kıtlık riskinden korumak için tarımsal ürün ve
38 Özellikle Avrupa ülkeleri ve ABD’de çiftlikler, Bununla birlikte bazı ülkeler kendilerini olası
